Białorusini w Polsce – jedna z dziewięciu ustawowo zaakceptowanych mniejszości narodowych w Rzeczypospolitej Polskiej, zamieszkująca w większości w południowo-orientalnej proporcyj województwa podlaskiego.

Liczebność i terytorium zamieszkania

Dane w wsparciu o spisy generalne

Odsetek Białorusinów w woj. podlaskim podług Narodowego Spisu Powszechnego Ludności również Mieszkań 2002

Podczas przeprowadzonego w 2002 roku Narodowego Spisu Powszechnego narodowość białoruską zadeklarowało 47 640 rezydentów RP, w większości zamieszkujących tereny województwa podlaskiego (najwięcej w Białymstoku: 7,5 tys.). Według Spisu użycie jęzora białoruskiego w kontaktach domowych zadeklarowało 40,6 tys. osób.

96,6% białoruskich deklaracji narodowościowych nazbieranych w trakcie wykazu z 2002 roku wypada na województwo podlaskie, jakie istnieje tradycyjnym obwodem zamieszkania mniejszości białoruskiej, ustanawiającej na jego dystrykcie populacja tubylczą. Według produktów wykazu Białorusini w czterech plebsach wyznaczają despotyczną nie można współlokatorów, czym rozróżniają się od innych zamieszkujących w Polsce mniejszości (nie licząc nich wyłącznie mniejszość litewska ustanawia żelazną gros domowników wspólnoty Puńsk). Narodowy Spis Powszechny z 2002 roku uwidocznił, że w dwunastu ludach (w tym w dwu miastach – Bielsku Podlaskim zaś Hajnówce) mniejszość owa wyznacza więcej niż 20% współlokatorów, co na wielkości kodeksów Ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach nacjonalistycznych natomiast narodowych także o języku terenowym przynosi jej uprawnienie do ubiegania się o wprowadzenie dwujęzycznych nazw przedmiotów geograficznych dodatkowo używanie swojego jęzora jako pomocniczego w kontaktach państwowych. Jako pierwsza rezolucję o wstąpieniu jęzora białoruskiego jak dodatkowego w administracyj samorządowej wybrała 21 czerwca 2007 Rada Miejska Hajnówki. 12 lutego 2009 uchwała o wkroczeniu języka białoruskiego jak dodatkowego została uznana bezapelacyjnie na wskroś Radę Gminy Orla. Gmina ta statyczna się później także bezprzykładną jak przedtem gminą, w jakiej wprowadzono dwujęzyczne polsko-białoruskie nazwy miejscowości. Montaż bilingwalnych tablicy na obrębie wspólnoty zatrzymał się w październiku 2011 roku. Tablice nieustanny się w maju 2012 roku celem wandalizmu, którego sprawcy onemu pozostawali wypatrzeni.

Język białoruski w Polsce (położenie na 28.05.2010)

Uchwały o wtajemniczeniu języka białoruskiego w charakterze suplementarnego poczęstowały ponadto Rada Gminy Narewka (24 marca 2009, inskrypcja do Urzędowego Rejestru Gmin, w których jest stosowany zbiór znaków suplementarny w dniu 16 czerwca 2009), Rada Gminy Czyże (tekst do Urzędowego Rejestru Gmin, w których istnieje zastosowany mowa pomocniczy w dniu 8 lutego 2010) także Rada Gminy Hajnówka (napis od czasu 28 maja 2010 roku). Radni z 7 uprawnionych aż do ugoszczenia należytej rezolucji gmin niego wykorzystali z szansy wpisania na swoim rewirze języka wspomagającego.

Jedna z bilingwalnych tablicy w gminie Orla

Gminy ze sporą liczebnością Białorusinów w budowie narodowościowej (podług Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku; obsługiwana jest alkoholowa wolumen rezydentów polskich nacji białoruskiej):

  • Gmina Czyże (81,81)
  • Gmina Dubicze Cerkiewne (81,33)
  • Gmina Orla (68,93)
  • Gmina Hajnówka (64,91)
  • Gmina Narew (49,23)
  • Gmina Bielsk Podlaski (46,68)
  • Gmina Narewka (47,27)
  • Gmina Kleszczele (41,83)
  • Gmina Czeremcha (28,71)
  • Hajnówka (26,41)
  • Gmina Gródek (23,07)
  • Bielsk Podlaski (20,66)
  • Gmina Nurzec Stacja (16,36)
  • Gmina Michałowo (14,17)
  • Gmina Milejczyce (13,09)
  • Gmina Białowieża (11,54)

Biorąc pod notatkę rezultaty sukcesywnych wykazów pospolitych, ilość mniejszości białoruskiej w siły obrębka w laty 2002-2011 popasła słabnięciu z 47,6 tys w 2002 roku do 46 tys. w 2011 r. Znacznie poważniejszy wyskokowy scheda liczby odtwarzanej gromad odnotowany został niemniej jednak w mocy województwa podlaskiego, co zdoła dokumentować postępową w zwinnym tempu asymilację mniejszości białoruskiej, na rzecz której owe właśnie Białostocczyzna wyznacza najważniejszy obszar zamieszkania. Liczba deklaracji białoruskich w województwie podlaskim, oraz stąd na terenie gdzie zbiorowość ludzka owa stanowi populacja rdzenną, awansowała w 2011 r. 38,3 tys. przy 46,4 tys. w 2002 r. (spadek o 17,4%). Narodowość białoruską jako indywidualną wskazało w województwie podlaskim w 2011 roku 26,7 tys. pytanych, natomiast jak występującą z krajową – 11,0 tys.

Białorusini w Polsce tudzież białoruski dystrykt etnograficzny

Mapa Białostocczyzny z białoruskimi nazwami najważniejszych ośrodków

Teren etnograficznie białoruski we teraźniejszych ścianach Rzeczypospolitej Polskiej wydzielił na podstawie sprawdzian lingwistycznego Stanisław Glinka w 1960 roku, zaś wobec tego w czasie, podczas gdy wrzawie wschodniosłowiańskie istnieć w dalszym ciągu powszechnie stosowane na Białostocczyźnie w charakterze główny punkt codziennej komunikacji. Językoznawca ów oparł się na uzyskach badań prowadzonych na mocy Pracownię Filologii Białoruskiej Zakładu Słowianoznawstwa PAN. Z doświadczeń owych wypływało, iż argoty białoruskie dosięgały relatywnie odlegle na zachód: w porcyj północnej po Kanał Augustowski, na zmrok od momentu rzeczki Brzozówki tudzież wioski Suchowola oraz Korycin, w frakcji płomiennej natrafiano tudzież spożywa doraźnie w dalszym ciągu na wielkości Łap. Za ognistą przeszkodę szum białoruskich zapożyczył Glinka nierzeczony Narew.

Włodzimierz Pawluczuk oddaje naganę, iż nieopodal rozległości terenu etnograficznego, który mógłby jeżyć się się fundamentem białoruskiej myśli narodowej, ilość świadomych Białorusinów we nowoczesnych ścianach Polski jest względnie nieobfita. Przyczyną tego stanu materyj istnieje m.in. bieg polonizacji, jakiemu najprędzej powolna białoruskojęzyczna społeczność chłopska creda katolickiego. Pojęcie polskości okazało się w przypadku owej klik populacyj synonimem katolicyzmu. Więź religijna białoruskojęzycznych katolików zamieszkałych w granicach nowoczesnej Polski szumna się silniejsza od momentu przetrzymuje lingwistycznej koniunkcja zdecydowała o poruszeniu się tej zbiorowości w zawartość polskiej wspólnoty narodowej, co z kolei spowodowało chwacko progresywny zanik szablonowej kultur w etnograficznie białoruskich, natomiast katolickich poniżej powodem wyznaniowym, wsiach Białostocczyzny.

Ze powodu na pochylenie białoruskiej identyczności w miejscowościach rzymskokatolickich granice białoruskości w otoczeniach przaśnych Białostocczyzny zaczęło szacować opium dla ludu prawosławne. Działo się ów blisko tym szczegółowo niepodrzędnie odkąd jakakolwiek systemów etnograficznych dotychczasowych w zakresie podlaskich wyznawców tej religii. Etnonim Białorusini jak obliczenie prywatnej partyj etnicznej rozpowszechnił się między populacyj prawosławnej zamieszkałej także na obrębach etnograficznie białoruskich (powiat sokólski, augustowski, białostocki, nordowa odsetek powiatu hajnowskiego), jak operacja logiczna zakresach uważanych z wykorzystaniem poniektórych poszukiwaczów zbyt etnograficznie poniekąd północnoukraińskie (powiat bielski, powiat siemiatycki, element powiatu hajnowskiego). Tak właśnie sformowaną grupę narodową ma się zwykle na świadomości mówiąc o mniejszości białoruskiej na Białostocczyźnie.

Obszar Białostocczyzny jest okręg mającym na rzecz opisywanej mniejszości główne cechowanie, uważanym za pomocą Białorusinów zbytnio własny pas. Ideologię miejscową, w ognisko której znajduje się ujmy Białostocczyzny, zatwierdzić obstaje w ciągu znamienną na rzecz unii populacyj białoruskich w Polsce.

Życie cywilne

Organizacja

Wejście aż do rezydencji Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego (BTSK) w Białymstoku

Muzeum dodatkowo Ośrodek Kultury Białoruskiej w Hajnówce

Przełom październikowy 1956 roku interesujący zbyt sobą wachtę polityki państwa krajowego w związku do mniejszości nacjonalistycznych wykonał, że najintensywniejszy zwiększenie białoruskiego życia kulturalnego w Polsce przyskoczył na basta laty 50. dodatkowo fruwa 60. Do rozwoju plus popularyzacji białoruskiej cywilizacyj nacjonalistycznej przysporzyły się takie mające lokalizacja w tym okresie wydarzenia, jako utworzenie Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, pojawienie się 4 marca 1956 roku pierwotnego utworu tygodnika Niwa zaś wyznaczenie Muzeum Etnograficznego w Białowieży. Szeroką funkcjonowanie organizacyjną rozłożyło szczególnie Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, jakiego systematycznie rozbudowywana układ spełniła w 1967 roku 10 zespołów oraz 172 kółka terenowe na całej Białostocczyźnie, a również w takich ośrodkach kiedy Warszawa koniunkcja Gdańsk. Rozwinął się niefachowy zagrywka artystyczny, wstały mnogie zbiory śpiewacze, dramatyczne, instrumentalne. W 1956 roku na Uniwersytecie Warszawskim wykreowano lingwistykę białoruską, co na Białostocczyźnie było niepowszechnie pozbawiane jak przeważająca substrat aż do powstania białoruskiej śmietanki dogłębnej.

Atmosfera około mniejszości nacjonalistycznych w powojennej Polsce przeciwnie przerobiła się w latami 70. Okres ów łączył się z oprowadzanym procedurami porządkowymi opanowywaniem zarówno białoruskiej działalności kulturalnej także narodowej na Białostocczyźnie. Rozwiązano w tamtym czasie Komisję Narodowościową Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Białymstoku, zniesiono Białoruskie Muzeum Etnograficzne w Białowieży, wymownie obniżony został dyspozycja organizacyjno-materialny Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Zlikwidowany został z drugiej strony najogromniejszy białoruski kolegium estradowy „Lawonicha”, zdrętwiała prawie że calkowicie realizacja podobnie jak innych syndromów dramatycznych, chóralnych to znaczy tanecznych. Liczbę szkół białoruskich uszczuplono aż do 1/3 obecnej. W procesie aranżowania Zalewu Siemianówka poruszono w zauważaniu Białorusinów naczelne prawidła człowieka do swego kraina. Zatopieniu uległo w takim razie pięć średnio białoruskich wsi (m.in. Bołtryki a Łuka) o nienaturalnie różnorodnej kulturze obrzędowej.

Cechą znamienną istnienia mniejszości białoruskiej w Polsce po 1989 było zinstytucjonalizowane zawieranie się w grupa mieszkania układnego pasu plus skraju.

Do żywych aktualnie centralnych organizacji plus przymierzy mniejszości białoruskiej obstają Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne w Polsce, Związek Białoruski w RP, Związek Młodzieży Białoruskiej, Białoruskie Stowarzyszenie Literackie „Białowieża”, Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich, Białoruskie Zrzeszenie Studentów. Najważniejsze tytuły prasowe ten tygodnik „Niwa”, miesięcznik społeczno-kulturalny „Czasopis” i półrocznik „Białoruskie Zeszyty Historyczne”.

W zestawieniu do stowarzyszeń innych lokalnych mniejszości etnicznych organizacje mniejszości białoruskiej przylegają aż do najbardziej skupionych obszarowo. Wydane w 2010 roku obrobienie Głównego Urzędu Statystycznego uwidoczniało, iż 10 z 12 przymierzy Białorusinów moja swe zarządy w Białymstoku. W sumie konsorcja białoruskie sprzęgały rzędu 5,5 tys. fallusów. Zdecydowana mnogość tej drużyn wypadała na Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne.

Do najogromniejszych uczty kulturalnych mniejszości białoruskiej w Polsce kwalifikują się Festiwal Białoruskiej Muzyki Młodzieżowej „Basowiszcza”, Festiwal „Piosenka Białoruska” w Białymstoku, Bielska Jesień Bardów, Święto Kultury Białoruskiej w Białymstoku, Święto „Kupalle” w Białowieży.

Zdecydowana gros eksponentów mniejszości białoruskiej przywiera aż do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, przeto dokładną funkcję w przestrzeganiu tożsamości narodowej mniejszości odgrywa prasa koniunkcja organizacje prawosławne, w właściwości: miesięcznik „Przegląd Prawosławny”, Bractwo Prawosławne św. Cyryla a Metodego, Bractwo Młodzieży Prawosławnej.

Problem asymilacji

Elżbieta Czykwin haftuje notkę na istnienie dwóch ośrodków, które układają poczucie identyfikacji nacjonalistycznej mniejszości białoruskiej. Pierwszy z nich pokazuje czynnik wyznaniowy tudzież skoncentrowany jest około Cerkwi prawosławnej, bractw cerkiewnych oraz miesięcznika „Przegląd Prawosławny”. Grupa owa stanie na podkładzie niezawisłości państwa białoruskiego zaś istnieje sceptyczna w sprawie wszelkich interferencji Polski w immanentne sytuacyj Białorusi. Drugi środowisko, mogący istnieć wyznaczony jako „etniczny” ogniskuje się około m.in. Związku Białoruskiego oraz takich organów prasowych jakże Niwa tudzież Czasopis. Dla ośrodka tego ważkim istnieje powikłanie niezawisłości państwa białoruskiego, natomiast jego działacze wykazują niezadowolenie z rządów Aleksandra Łukaszenki, co tymczasem onemu reaguje rzeczywistym nastrojom przewodnim w środowisku opisywanej mniejszości.

Dużo ważniejsze także stale narastające wymowa ma medium złączony z Cerkwią prawosławną, co wynika z tego, że identyfikacja większości członków mniejszości białoruskiej z Republiką Białorusi istnieje znikała a w sensie społecznym odczuwają się oni w skończeni Polakami, uważając za swoją ojczyznę Polskę. Nie nazywa ten deficytu egzystowania sporych uprzedzeń oraz psychologicznych zapory dzielących białorusko-prawosławną mniejszość koniunkcja polsko-katolicką mnogość na Podlasiu. Bariery te marnują dotychczasowo swoją ostrość. Niemniej toż odkąd furt teren Białostocczyzny porcjował się w istot tutejszej populacyj prawosławnej na dwie pryncypialne frakcji: akt polskojęzyczną koniunkcja ułamek ruskojęzyczną. Ruskość na Białostocczyźnie funkcjonuje jak odwrotność polskości koniunkcja nierozerwalnego z nią katolicyzmu:

Ostatni wnikliwy podział pośród Białorusinami zaś Polakami na Podlasiu przyskoczył na przełom grzeczny w 1980 roku. Utrzymujący się w takim przypadku na Białostocczyźnie talia rozciągnięcia na tle narodowościowym a wyznaniowym działał, iż w umysłach populacji prawosławnej dominowało ułuda zbliżającego się kataklizmu:

Zachowanie działaczów Solidarności w stosunku do mniejszości etnicznych także konfesyjnych koniunkcja urojenie niepokojeń z ich stronic spowodowało, iż Białorusini z ulgą zareagowali na wstąpienie stanu wojskowego.

Mniejszość białoruska w Polsce doznaje obecnie ogromnie mocne procesy asymilacyjne. Przyczynami owego poziomu są przede wszystkim zapoczątkowana wprzódy przed kilkudziesięcioma lata przesiedlenie się jej pośredników do miast dodatkowo nieledwie kompletne wytracanie rodzimych wrzawa na rzeczeniem jęzora polskiego, czemu podsyca fakt, że literacki jęzor białoruski dopuszczony na wskroś aktywistów mniejszości dla działalności publicznej operacja logiczna kulturalnej onemu konweniuje pierwszym slangom, symptomatycznym na rzecz większości obwodu zamieszkania naszych Białorusinów. Nie bez przesłania na rzecz szybkości biegów asymilacyjnych zostaje oraz nieledwie globalna bierność Cerkwi prawosławnej na Białostocczyźnie w idei identyfikacji nacjonalistycznej swych precyzyjnych dodatkowo brak rzadkich detali etnicznych w trwaniu pojedynczych parafii. Nie przerabia ten faktu, iż reprezentowane na skroś krajowych Białorusinów Prawosławie konstytuuje permanentnie najwyższą balustradę na rzecz najedzonej asymilacji z naszą mnogością.

Niezwykła niedoskonałość identyfikacji białoruskiej blisko symultanicznym ostrym wyniuchaniu odrębności konfesyjnej odkąd polsko-katolickiej większości działa, że mniejszość białoruska kontynuuje w kierunku sterczenia się de facto mniejszością konfesyjną wybitniej niżże etniczną, o czym znamionuje narastająca popularność autoidentyfikacji „prawosławny Polak”.

O szerokim zaawansowaniu procesów asymilacyjnych między mniejszości białoruskiej świadczą według M. Sajewicza takie fakty, na miarę przydzielanie dzieciach wyłącznie imion katolickich (upodobać sobie takich imion prawosławnych, które mamy swe odpowiedniki wśród imion atrakcyjnych w Polsce), jeszcze częstsze orzekanie małżeństw poruszanych, wyraźny zbocze zamiłowania nauczaniem jęzora białoruskiego w tutejszych szkołach kardynalnych również umiarkowanych, odpad pragnienia prasą tudzież publikacją białoruską, pojawienie się napisów nagrobkowych w języku naszym na cmentarzach prawosławnych.

Gwałtownie progresywna asymilacja, poprzez którą nieciemno zawęża się koło jednostki przypuszczalnie zaintrygowanych prowadzeniem białoruskiej cywilizacyj operacja logiczna tożsamości, robi że gminna aktywność białoruskich organizacji w przeszłym czasie znacznie osłabła. Wiara w istota ugaszczanych czynień raz za razem częściej znika poniekąd pośród sama partyjniaków białoruskich.

Białorusini i Ukraińcy na Białostocczyźnie

Dodatkowo nuże od momentu latek 80. w zakresie prawosławnej społeczności Białostocczyzny spostrzegany istnieje niemocno wzrost przytomności ukraińskiej. Zjawisko owe dotyczy w zasadzie dziatw, specyficznie z wychowaniem wyższym, jaka rozpoczyna dostrzegać przymioty scalające ich gwarę rodzinną z ukraińskim jęzorem literackim, tudzież i pozwalać zbytnio odpowiadające ukraińskim pewną odrębności kulturowe swojego okrążenia (folklor, cywilizacja materialna i tak dalej.). Do owej wspólnot populacyj wiedzie swoje funkcjonowania wstały w 1992 roku Związek Ukraińców Podlasia z chałupą w Bielsku Podlaskim. Działalność organizacji ukraińskich na Białostocczyźnie nieczęsto natrafia wszak na opór regionalnych współlokatorów, gdyż we wschodniosłowiańskich zbiorowościach owego regionu pozbawienie jest, jakim sposobem ustala M. Sajewicz, „tradycji nazwy Ukrainiec stosowanej na obliczenie osiadłej ludności prawosławnej”.

Należy pod tym dostrzec, że sam procedura pojawiania się figur z ukraińską autoidentyfikacją narodowościową na obrębie uważanym zbytnio etnicznie białoruski nie jest zabrany autorytatywnych obiektywnych osnów. Główne argumenty partyjniaków ukraińskich na Białostocczyźnie skupiają się przede wszystkim około miara językowego. Na obwodzie o najniezwyklej rozłożonej białoruskiej jaźni narodowej (z miejscowościami takimi jako Bielsk Podlaski, Hajnówka, Kleszczele, Orla, Siemiatycze) językiem dziennym są albowiem – azali nieco dotychczasowy w czasach poprzednio wprawną polonizacją – żargony o temperamencie północno-ukraińskim lub kweresy rozczulane białorusko-ukraińskie.

Na kwestia schowanych połączeń pośród dyskursem, wyznaniem oraz myślą narodową na terenie Białostocczyzny w kolejny sposób unieważnili się autorowie Atlasu kakofonia wschodniosłowiańskich Białostocczyzny:

Według wytworów następnych katalogów ludności z 2002 również 2011 roku kochanie się zgromadzonych w województwie podlaskim ukraińskich deklaracji nacjonalistycznych do wygodnych deklaracji białoruskich wynosił 1:33 w 2002 roku zaś 1:17,4 w 2011 r.

Szkolnictwo

Historia białoruskiej nauk w Polsce powojennej

Zarządzenie zezwalające na stworzyć budy białoruskich w województwie białostockim Resort Oświaty Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego zadenuncjował uprzednio 3 października 1944 roku. W roku edukacyjnym 1944/1945 mianowano w sumie 93 budzie, w jakich prowadzone było kształcenie języka białoruskiego. Przychylna do tej pory działalność polityczna potęg lokalnych poniżej szkolnictwa białoruskiego przeistoczyła się już od czasu roku oświatowego 1945/1946, kiedy niego przeprowadzono rekrutacji aż do odmiany głównych w budach przeciętnych. Pretekstem do kasacji szkolnictwa białoruskiego wieczna się czyn alternacyj populacyj (władze oświadczały, że w obliczu odjazdu populacyj białoruskiej onym będzie potrzeb funkcjonowania tego rodzaju budy). Szkołom białoruskim przypisywano podobnie niedobór lojalności w obliczu państwa własnego. W żywym tempu amortyzowała się liczebność szkoły generalnych, niekolejno dławiono białoruskie szkole przeciętne (w 1945 zniesiono gimnazjum w Hajnówce, rok kalendarzowy później – w Bielsku Podlaskim natomiast Białymstoku). W tworze polityki władzy oświatowych wielkość budy powstrzymała się w przewiewu trzech następnych lata z 93 do 6.

Podstawą wznowienia szkolnictwa białoruskiego w Polsce było zalecenie wiceministra nauk H. Jabłońskiego z dnia 6 sierpnia 1949, w którym Ministerstwo Oświaty rozkazało, by w miejscowościach zamieszkałych za pomocą populacja białoruską włączyć z dniem 1 września 1949 roku bud fundamentalne z białoruskim językiem pouczania . W roku edukacyjnym 1949/1950 zapuszczono również dwie szkół statystyczne z białoruskim jęzorem wykładania – W Bielsku Podlaskim również Hajnówce. Mimo iż oficjalnie bud te miały stan prawny placówek z białoruskim dyskursem wychowywania, owo żywo okazało się, iż z powodu nieświadomości jęzora białoruskiego na mocy nauczycieli gros obiektów instruowana dawna w języku lokalnym. Od początku laty 60. stan budy z białoruskim językiem wykładowym metodycznie się malała na pożytek placówki z objaśnianiem tego języka jako jednego z przedmiotów. W tworze główną patyną białoruskiego szkolnictwa statyczna się szkoła z dyskursem białoruskim oną jak wykładowym, i resztkami sił obiektem ponadplanowym.

Przełomowym na rzecz białoruskiego szkolnictwa w powojennej Polsce był rok kalendarzowy pouczający 1971/1972. Był mężczyzna zeszłym, w jakim formalnie egzystowały wciąż szkół elementarne z białoruskim jęzorem wychowywania. Od roku szkolnego 1972/1973 egzystowały wcześniej z trudem szkoły, w którym mowa białoruski był kształcony jako materia kolejny. Silnie sparowało się na szkolnictwu mniejszości białoruskiej głównie regulacja Ministerstwa Oświaty z 22 lutego 1971 roku o dobrowolności lekcji jęzora białoruskiego. Nakaz dorocznego sporządzania na skroś rodziców deklaracji wyrażających decyzję posyłania dziecka na lekcje języka białoruskiego okazał się przesłanką dymisji z wykładania owego tematu w wielu dawnych posterunkach.

Stan modny

Obecnie onemu egzystują szkół bazowe ani przeciętne, w jakich traktowany byłby język białoruski w charakterze wykładowy. W języku owym oną jest kierowana dodatkowo oświata przedszkolna. W województwie podlaskim jęzor białoruski bywa wyłącznie informowany jak jeden z przedmiotów edukacyjnych, w wymiarze trzech pory lekcyjnych tygodniowo. Komitet Ekspertów Rady Europy rozumiał taką patynę kształcenia języka białoruskiego zbytnio niedobraną z uraczonymi na skroś Rzeczpospolitą Polską wiązaniami i wezwał władze polskie aż do poczęstowania przedsięwzięć mających na obiektu udostępnienie oświaty w języku białoruskim na rzędzie pryncypialnym natomiast umiarkowanym w obiektu zagwarantowania jej wytrwałości od czasu rządu kardynalnego do umiarkowanego na okręgach, na których stosowany jest język białoruski. W czujnościach aż do Raportu Komitetu Ekspertów władza lokalny nastąpił na postępowaniu, że nakazy pouczające zaopatrują taką możność w ramach podaży kształcącej, z kolei deficyt przedszkola dodatkowo szkół przewodniczących oświatę w języku białoruskim powstaje z deficytu zapotrzebowania na taką patynę kształcenia.

Zarówno w roku pouczającym 2009/2010 oraz 2010/2011 zajęcia z jęzora białoruskiego przeważone poprzedni ogółem w 39 szkołach (w tym w 22 szkołach oryginalnych, 14 gimnazjach natomiast 3 liceach ogólnokształcących). W roku oświatowym 2009/2010 na zajęcia z jęzora białoruskiego bywało 3.067 uczni. W roku pouczającym 2010/2011 poziom uczni spadła aż do 2.921.

Liczba uczniów uczęszczających na zajęcia z języka białoruskiego flegmatycznie się tłumi. Według Kuratorium w roku szkolnym 2004/2005 jęzora białoruskiego uczyło się 3628 dzieciach, w owym 1768 w 23 budach elementarnych, 1034 w 14 gimnazjach, 826 w liceach. W roku szkolnym 2007/2008 w szkołach z białoruskim językiem kształcenia w województwie podlaskim swojego języka ojczystego tresowało się 3333 uczniów.

Największe sygnowanie na rzecz białoruskiej oświaty na rządzie ponadgimnazjalnym mają dwie licea, opowiadanie jakich dosięga jeszcze lat 40. XX wierzchu: Liceum Ogólnokształcące z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce tudzież Liceum Ogólnokształcące z Białoruskim Językiem Nauczania im. Bronisława Taraszkiewicza w Bielsku Podlaskim. Z owych przed chwilą budy wywodzi się mnogość uczniów przystępujących do matur z jęzora białoruskiego, są one i instytucjami pouczającymi najbardziej rozpoznawalnymi w gronie przedstawicieli portretowanej mniejszości.

Do sprawdzianu maturalnego z jęzora białoruskiego w maju 2009 roku dołączyło 240 abiturientów. Większość (212) cedowała test na rzędzie istotnym. Do testu na rzędzie rozszerzonym rozpoczęło 2 zdających. Pozostałych 26 figur to triumfatorzy olimpiad języka białoruskiego, jacy egzystowali odprawieni z egzaminu maturalnego natomiast na świadectwu mam napisany efekt perfekcyjny. W roku 2010 do maturze z języka białoruskiego na rzędzie prymitywnym dołączyły 264 figur. 25 figury było laureatami olimpiad jęzora białoruskiego. Egzamin maturalny z jęzora białoruskiego w 2011 roku cedowało 290 figur (264 postaci na poziomie kardynalnym). Do sprawdzianu na poziomie rozszerzonym dołączył jeden trenowań, pozostające 25 figury ów triumfatorzy olimpiady przedmiotowej.

Życie dyplomatyczne

W połowie kwietnia 1989 roku media białoruskie poczęstowały wolę o naznaczeniu polskiego Białoruskiego Komitetu Wyborczego i oddzielnym udziale w wyborach do Sejmu tudzież Senatu 4 czerwca 1989 roku. Kandydatem BKW aż do Senatu był w owym czasie Sokrat Janowicz, kto dostał 22,5 tys. sądów. (8,5%).

10 lutego 1990 roku odbył się Założycielski Kongres Białoruskiego Zjednoczenia Demokratycznego. Partia przenigdy nie zwróciła wszelako sukcesu wyborczego, ani onych weseliła się sporym opatrzeniem pośród elektoratu, do jakiego się cofała. Ze względu na aprobatę dla zmienień ustrojowych BZD percypowane było przez Białorusinów onych jak lokalna grupa, mogąca osiągać ich biznesy, natomiast, w charakterze ustala E. Mironowicz, jako „agentura Solidarności, ze zwycięstwem której krzepnięto bezrobocie oraz wyczucie beznadziejności”. BZD przeżyło aż do 2005 roku, kiedy partię zabito z ewidencji transzy grzecznych. Do owej godziny pozostanie osobną serią mniejszości narodowej w gawęd III RP.

W priorytetach w 1991 roku w obwodu białostocko-suwalskim współzawodniczyły ze sobą dwie list unieważniające się do sądów mniejszości nacjonalistycznych: Białoruski Komitet Wyborczy utworzony za pośrednictwem BZD również Komitet Wyborczy Prawosławnych, awansowany przez organizacje bliskie Cerkwi. Okazało się, że rozwiany dodatkowo zmieszany za pośrednictwem wstać dwóch konkurencyjnych listy elektorat uprzednio w owych doborach podarował się niemniej jednak gremialnie onymi ku osobistym partyjniakom, tudzież pod adresem liście SLD. Na Komitet Wyborczy Prawosławnych zagłosowało w tamtym czasie 13.788 osób (4,3%), co umożliwiało na osiągnięcie mandatu Eugeniuszowi Czykwinowi. BKW pozyskał w dystryktu 4.435 głosów (1.4%). Fiaskiem przestał się zarówno osobny start Białorusinów w wyborach parlamentarnych w 1993 roku, jak Komitet Wyborczy Związku Białoruskiego otrzymał powtórnie ledwo czteroprocentowe protekcja, oraz w parlamencie niego wypatrzył się mierny VIP wspólnoty prawosławnej Białostocczyzny, co było kurczowym ciosem dla inicjatywy startu Białorusinów z autonomicznych list wyborczych.

Przedstawiciele mniejszości białoruskiej kilkukrotnie odprawili po 1989 roku mandaty poselskie, niego byli natomiast wybierani z list samoistnego komitetu wyborczego, jak przedstawiciele mniejszości niemieckiej, i reprezentowali ogólnopolski Sojusz Lewicy Demokratycznej. W latami 1993-2001 grzywna poselski w Sejmie II plus III kadencji z skrzydła SLD piastował Sergiusz Plewa. W rokach 1997-2001 w Sejmie zasiadał przewodniczący BTSK Jan Syczewski. W trakcie doborów w 2001 organizacje mniejszości białoruskiej wolały wybranych na delegatów Eugeniusza Czykwina plus Aleksandra Czuża plus Sergiusza Plewę, kto osiągnął tym razem posłowanie senatora (wszelcy trzej SLD-UP).

W asortymentach aż do podlaskiego sejmiku wojewódzkiego w 2002 na listę Białoruskiego Komitetu Wyborczego, mającego egzystować możliwością zwłaszcza na rzecz cieszącego się wielgachnym ośmieleniem podlaskich mniejszości SLD przeznaczono 15,544 sądy (4,11%). Najwięcej głosów uzbierali Sokrat Janowicz (1.736), Jan Czykwin (4.846) plus Eugeniusz Wappa (5.134). Kontrowersje wzbudził rozdział na tereny wyborcze, w jakim powiaty z znaczącą dawką mniejszości sprzymierzono ciosem z powiatami etnicznie własnymi o energicznych sympatiach prawicowych (np. powiat siemiatycki koniunkcja bielski wymieszane zostały w jeden dzielnica wyborczy z powiatami wysokomazowieckim koniunkcja zambrowskim).

W priorytetach parlamentarnych w 2005 roku posłowanie poselski udało się być w użyciu wyłącznie Eugeniuszowi Czykwinowi, kto pozyskał 14.181 głosów. Mandat polityka ów pozyskiwał podobnie w asortymentach w 2007 (14.234 głosy) tudzież 2011 roku (14.286 sądów) i jest obecnie unikatowym przyznającym się do białoruskiego urodzenia politykiem w własnym parlamencie.

Szerokim udokumentowaniem między podlaskich Białorusinów napawa się ponadto Włodzimierz Cimoszewicz, niedoszły kandydat na prezydenta RP w wyborach prezydenckich w 2005, którego sztywny elektorat rezyduje szczególnie w ogłosicie bielskim, hajnowskim zaś siemiatyckim. Od początku laty dziewięćdziesiątych Cimoszewicz zabiegał o sądy wyborców na terenie Podlasia jak kandydat w doborach prezydenckich, oraz następnie w priorytetach aż do Sejmu.

Dla wielu polskich Białorusinów Cimoszewicz wystawał się żywiołowym pretendentem, gdyż nigdy poważnie onymi sprostował plotkom o swoim pozornym spadaniu. Pojawiają się głosy, że dystrybuowanie tych plotki było w podstawie wartościowe na rzecz tejże zainteresowanego, ponieważ na skutek temu udało mu się podbić na niemało latek wielkie przytoczenie zbiorowości białoruskiej w Polsce, onymi przeciwnie dla siebie, natomiast ponadto dla swego rozmieszczenia (na listach Sojuszu Lewicy Demokratycznej w województwie podlaskim wielokrotnie odnajdowali się prawdziwi Białorusini, m.in. przewodniczący Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Jan Syczewski to znaczy głosiciele mniejszości prawosławnej, kiedy np. partyjny Unii Chrześcijańsko-Społecznej Eugeniusz Czykwin).

Z pozostałej wszak paginy operand o udającym białoruskim spadaniu Cimoszewicza był używany wskroś przeciwników kurtuazyjnych jako cząstka odmownej walk, unieważniający się do istniejącej w niektórych zbiorowościach zazdrości do Białorusinów oznacza to prawosławnych, tudzież też polegający na konstruowaniu rustykalnych powiązań ze wzorem poziomów Aleksandra Łukaszenki.

W asortymentach aż do podlaskiego sejmiku wojewódzkiego w 2006 na Białoruski Komitet Wyborczy przeznaczono 7,914 sądów (2,05%). Najwięcej sądów z owej list wygrali Jan Czykwin (2.405), Eugeniusz Wappa (1.669) zaś Eugeniusz Mironowicz (1.119). Mimo że BKW onymi partycypował w rozdziale mandatów, to radykalnie w składzie sejmiku wypatrzyło się trzech radnych łączonych z mniejszością białoruską. Przedstawiciele mniejszości odkryli się plus w zestawach porada komunalnych. W Białymstoku 4 mandaty trwali aspiranci Forum Mniejszości Podlasia, jacy wystartowali z list Platformy Obywatelskiej. W Bielsku Podlaskim 7 mandatów w 21-osobowej Radzie Miasta pozyskała dostarczona z organizacji białoruskich Koalicja Bielska. W Hajnówce 6 mandatów w 21-personalnej Radzie natarło Białorusko-Ludowemu Komitetowi Wyborczemu. Białorusko-Ludowy Komitet Wyborczy, biorący współpraca w doborach w opowiadacie hajnowskim, wtajemniczył 4 oficjeli do wskazówki powiatu dodatkowo 38 figury do jedynych usatysfakcjonowany plebs, w owym obsadził każde mandaty w Radzie Gminy Czyże.

W wyborach aż do podlaskiego sejmiku w 2007 roku Białoruski Komitet Wyborczy ośmieliło 2,19% głosujących. Obok Białorusinów z list BKW wystartowali wobec tego plus po razu jednego pierwszy orędowniki mniejszości litewskiej.

Kryzys sprawy odrębnego startu Białorusinów w doborach samorządowych w województwie podlaskim nadszedł w 2010 roku. Białorusini panu wręcz przeciwnie onych okazywali wówczas własnego komitetu w asortymentach do sejmiku wojewódzkiego, aliści co więcej w mówicie hajnowskim onym wyznaczono krajowego Białorusko-Ludowego Komitetu Wyborczego, odnoszącego sukcesy w rządu minionych doborów. Jego byli partyjniaki wypadli na list innych komitetów (Koalicja Wyborcza „Ziemia Hajnowska”, Platforma Obywatelska, PSL).

Mniejszość białoruska w lokalnych publikatorach

Pierwsza program w języku białoruskim pojawiła się 13 czerwca 1958 roku na antenie Radia Białystok. Audycja owa przenosiła tytuł „Biełaruski Mahazin”. Trwała 15 minuty tudzież transmitowana była raz mieć upodobanie dwaj ciosy w tygodniowi.

Obecnie Radio Białystok wypuszcza dziennie oprogramowanie w języku białoruskim wobec określą „Pad znakam Pahoni”. Raz w tygodnie przydawany istnieje audycja „Pażadalnaja pieśnia”. Oprócz tego na antenie radia przekazywane są audycje wyznaniowe: „Duchounyja sustreczy” i „Pierad wychodam przy carkwu”. Radio Racja przekazuje po zarzuci trwającej odkąd 2002 roku. TVP Białystok przydaje trafienie w tygodniem audycja w języku białoruskim, z własną listą dialogową, o problematyce scalonej z mniejszością białoruską zamieszkującą Podlasie pt. Tydzień białoruski / Беларускі Тыдзень (dawniej w programie każdych mniejszości narodowych i narodowych na Podlasiu pt. Sami o sobie).

Znani lokalni Białorusini

  • Nadzieja Artymowicz – liryczka
  • Eugeniusz Czykwin – członek partii komunalny, polityki
  • Małgorzata Dmitruk – artysta grafik
  • Jan Czykwin – wieszcz, naświetlać, historyk bibliografij
  • Sokrat Janowicz – autor
  • Antoni Mironowicz – historyk
  • Eugeniusz Mironowicz – historyk
  • Sergiusz Plewa – partyjniak spółdzielczy, strategij
  • Tamara Sołoniewicz – reżyser dodatkowo scenarzystka
  • Jan Syczewski – partyjny komunalny, strategia
  • Leon Tarasewicz – malarz
  • Eugeniusz Wappa – wydawca największej rangi „Niwy”
  • Stefan Kopa – wykonawca, folklorysta, animator kultur

Historia

Białorusini w II Rzeczypospolitej

Język białoruski w II RP

Postanowienia Traktatu ryskiego podzieliły białoruski zakres działania narodowy na rozmiary zachodnią, jaka odkryła się w granicach Polski (w piśmiennictwie białoruskim zakres ów niepowszechnie zatytułowany istnieje, tak jak nowocześnie, Białorusią Zachodnią) plus orientalną, która stworzyła Białoruską Socjalistyczną Republikę Radziecką.

Białorusini w II RP mieszkali głównie na obszarze województw poleskiego, białostockiego, nowogródzkiego i wileńskiego. Według spisu z 1931 jako Białorusini zadeklarowało się w uplastycznieniu 995 000 figury, natomiast jako Poleszucy 580 000 osób. Według Alfonsa Krysińskiego koniunkcja Wiktora Ormickiego okręg zamieszkane wówczas za pomocą społeczeństwo białoruską wpływowa podzielić na trzy tereny w korelacji od czasu przeważających na nich części narodowościowych:

  • zwartym dystrykt białoruski – powiaty: nowogródzki, baranowicki, słonimski, nieświeski, kosowski, łuniniecki, stoliński bez tłumy Derewna, również z powiatu wołkowyskiego gmin: Zelwa, Zelzin, Sławatycze, Łysków, Podorosk oraz Międzyrzecz;
  • spoisty przestrzeń białorusko-polski – powiaty województwa wileńskiego: brasławski, dziśnieński, wilejski tudzież oszmiański, natomiast także powiaty województwa białostockiego: wołkowyski (bez populacja należących aż do zwarty obszaru białoruskiego), bielski, grodzieński, sokólski; na tych obszarach prawosławna populacja białoruska rezydowała wyłącznie okręgi wsiowe;
  • mieszany kraina białorusko-ukraiński – gorąca wymiary województwa poleskiego, będąca pasem granicznym między zwartej okręgiem białoruskim koniunkcja ukraińskim.

Białorusini w II RP istnieli w głównej amplitudzie populacją rolniczą. Odsetek Białorusinów utrzymujących się z profesji na niwy wynosił circa 92%. Ludność białoruska trwała na całość w mozolnych drygach oszczędnościowych, zamieszkane dzięki nią województwa znamionowały się jako że w większości wypadków podłą stanem gleb, niezbyt przychylnymi warunkami klimatycznymi również przedpotopową techniką hodowli rol. Czynniki te onego zezwalały zarabiać znacznych urodzai, tak więc w zamieszkanych za pomocą Białorusinów województwach często pojawiał się na wsi niedobór.

Na zamieszkanych wskroś Białorusinów terytoriach zdominowała prawie system ekonomiczny prawdziwa. Chłopi we prywatnym obszarze generowali większa część punktów powszedniego użytku: bieliznę, fatałaszki, obuwie, narzędzia rolne, mebel domowy, naczynia. Podstawowy wyrób tkacki na odzienia– brezent lniane – tworzono poniekąd w wszystkim gospodarstwu. Jako obuwie niezaangażowane powszedniego użytku powszechnie podawały łapcie z łyka. Do ważnych produktów pożywnych obstawały sałata, ziemniaki oraz chleb polskiego wyrobu z mąki niemieloną w żarnach.

W rozróżnieniu odkąd społeczności ukraińskiej, Białorusini nie uczynili owszem rozciągniętego układu organizacji socjalnych tudzież ekonomicznych. W doborach aż do Sejmu w listopadzie 1922 aspiranci białoruscy zaczynali w ramach Bloku Mniejszości Narodowych. Do Klubu Białoruskiego wstąpiło 11 posłańców koniunkcja 3 senatorów. Znaleźli się w poprzednio głosiciele białoruskiej chadecji, socjaldemokracji również bezpartyjni. W 1924 stanęło sklejone z dynamizmem chrześcijańsko-publicznym Białoruskie Zjednoczenie Chrześcijańsko-Demokratyczne (Biełaruskaja Chryścijańskaja Demakratycznaja Złucznaść). Do dynamizmu rustykalnego usuwał się przede wszystkim Białoruski Związek Włościański (Biełaruski Sialiański Sajuz). Dużo większe przesłanie odgrywał wszelako przedsięwzięcie socjalistyczny. Polityczną mocą statyczna się utworzona w 1925 Białoruska Włościańsko-Robotnicza Hromada (Biełaruskaja Sialanska-Rabotnickaja Hramada). Działając za pomocą nadzwyczaj pobieżny trwanie (1925-1927) spełniła ona kwotę przeszło 100 tysięcy fallusów. Hromada ćwiczyła poprawiać inicjatywa oraz na teren znajdującym się we modnych granicach Polski. Według niezupełnych sprezentowanych ogarnęła swym działaniem pomiędzy innymi dookoła 100 miejscowości powiatu Bielsk Podlaski, mocarne komitety gminne owej partyj istniały w Kleszczelach, Orli plus Białowieży. Liczebność organizacji na obrębie powiatu bielskiego silna ustalić na od 1,5 tysiąca do 3 tysięcy fallusów. Głośnym wydarzeniem było krwawe rozpędzenie zjazdu posłańców kół Hromady w Starym Berezowie (5 grudnia 1926), które sprowadziło, że owa nieogromna osada rolnicza, pozioma z dala od momentu naczelnych tropów komunikacyjnych, przyuważyła się na łamach prasy kierowniczej.

Na ścianie rozwoju białoruskiej działalności obywatelskiej i uprzejmej stał faktyczny stan rzeczy, że odkąd zaczątku latom 30. mistrzostwo II RP rozlegle nasiliła ochronę pod wszelakich przejawów białoruskiego mieszkania narodowego. Jak ustala E. Mironowicz:

Szkolnictwo białoruskie znajdowało się w najgorszej kondycji z wszystkich zamieszkałych w Polsce mniejszości nacjonalistycznych. Przekonanie potęgi urzędowych o prostoty asymilacji Białorusinów, jakim nieponadprzeciętnie oponowano porządna aż do polskiego ocenia narodowego, skutkowało ścisłe redukowanie liczebności szkoły białoruskich. Ustawa uchwalona na wskroś Sejm w dniu 31 lipca 1924 roku dopuściła na bycie urzędowych budy dwujęzycznych, w jakich zdołało istnieć oprowadzane wykładanie w języku białoruskim. Jednak gdy postrzega E. Mironowicz akty wykonawcze do regulacji pożytecznie torpedowały rozbudowa takiego wychowywania – w rok kalendarzowy po przedłożeniu ustaw dwumilionowa mniejszość białoruska rozkazywała trzema budami z rodzimym językiem wykładowym, w jakich nauczało się zaledwie 425 uczniów. Wkrótce po wstrząsie majowym w 1926 roku nadeszła wierna liberalizacja pod białoruskojęzycznej edukacyj. W ramach bieżącej w takim razie strategii asymilacji urzędowej odblokowano nowiuteńkie białoruskojęzyczne budzie, zapoznano oświatę jęzora białoruskiego na niektórych lepszych uczelniach. Negatywnie na białoruskiej nauce sparowała się aliści ewolucyjna wzrost sanacji ku ideologii narodowej zaś odstąpienie odkąd strategii asymilacji państwowej na rzeczonemu asymilacji nacjonalistycznej, jakiej obiektem dotychczasowa spolszczenie mniejszości. Lata trzydzieste ustanawiają przeszły etap bycia szkolnictwa białoruskiego w międzywojennej Polsce. W roku edukacyjnym 1934/1935 funkcjonowało do owej pory 16 publicznych szkół białoruskich, w 1936/1937 – 8, a w 1937/1938 – obecnie żadnej.

Stosunek sił państwowych II RP do mniejszości białoruskiej dominowany pozostał z wykorzystaniem endecki plan polonizacji ziem orientalnych, spojony z nakłonieniem o nadzwyczaj kruchej jaźni nacjonalistycznej pośród prawosławnej społeczności Kresów. Jednym z wydatnych trybów polonizacji istniała impreza osadnictwa wojskowego. Do przystępu II wojen światowej władze krajowe przemykały metodyczną strategię asymilacji ludności białoruskiej na tej porcji białoruskiego rewiru etnicznego, jaka wynalazła się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Zamykano tudzież nie inaczej niespore białoruskojęzyczne szkół, kontynuowano sprawa sądowa kolonizacji na mocy lokalnych militarnych, białoruskich księży katolickich emitowano aż do węzłowej Polski, zaś w ich miejscowość ograniczano Polaków. Jednocześnie narzędziem polonizacji próbowano dokonać podobnie jak cerkiew prawosławną, m.in. wprowadzając dyskurs lokalny aż do liturgii i kazań azaliż samych zmuszając do śpiewania w świątyniach własnych piosenek patriotycznych.

E. Mironowicz w kolejny maniera określił poprzednią sytuację na ziemiach przebywanych za pośrednictwem Białorusinów:

Sytuacja mniejszości białoruskiej po 1939 roku

Po II wojnie powszechnej w innowacyjnych barierach Polski pozostająca raptem nieobfita ułamek Białorusinów, zamieszkująca na Białostocczyźnie, to znaczy w południowo-orientalnej ilości dzisiejszego województwa podlaskiego. Ten nieduży odłamek białoruskiego terytorium etnicznego z czasów II RP dopadł funkcję środek mniejszości białoruskiej w nowiutkich krawędziach Polski.

W 1939 roku wykapana Białostocczyzna pozostała na zwięźle włączona aż do BSRR, oraz mieszkającą w tym miejscu zbiorowość ludzka prawosławną zaaprobowano w formalnych dowodach wewnątrz Białorusinów. Taka taktyka warunkowej administracyj sowieckiej wywarła nadzwyczajny działanie na utrwalenie się na tym obszarze białoruskiej autoidentyfikacji etnicznej, dlatego że uradziła o pozwoleniu w poprzek wielu rezydentów tego obszaru – często nieposiadających aż do tej pory zrównoważonego poczucia inherencji narodowej – takiego przed chwilą skonstatowania na rzecz swojej społeczności.

Nowe władze Polski w formy PKWN zmajstrowały rząd gestów w obliczu Białorusinów, prędko zyskując ich aprobatę na rzecz państwowości krajowej na owym okręg, co pozbawiało stronie sowieckiej argumenty na rzeczecie złapania egzotycznej ilości województwa białostockiego w granicach ZSRR.

Jednocześnie na wielkości porozumień polsko-sowieckich społeczność litewska, białoruska a ukraińska dysponowała zatrzymać się w periodzie tym przesiedlona do przystających republiki sowieckich. Akcja cyrkulacyj populacyj na Białostocczyźnie w kilku położeniach pokonała się w atmosferze terroru ze stronicy wydziału naszego podziemia pod dowództwem Romualda Rajsa. Zaatakowane pozostały dopiero m.in. wsie Zaleszany zaś Wólka Wygonowska, gdzie rozwalono 16 figury, w tym kobiet tudzież dziećmi. Dnia 30 stycznia 1946 r. w lesie obwód wsi Puchały Stare rozwalono 31 furmanów. W dniu 2 lutego dywizja Rajsa spalił wsie Zanie, zabijając 24 figury, zaś Szpaki (9 figur). Do Związku Radzieckiego wyjechało nie prędzej blisko 20% uprzedniej białoruskiej mniejszości narodowej, potężnie z regionów, gdzie Białorusini konstytuowali mniejszość operacja logiczna narażeni ówcześni na represje ze stronic krajowego podziemia. 80% Białorusinów nie skorzystało z sposobności przesiedlenia na terytorium sowieckie w rozszerzone kosztem Polski granice Białoruskiej rzeczpospolitej sowieckiej koniunkcja pozostawało na ziemiach swych przodków. Z grupy tej dedukują się oficjały teraźniejszej mniejszości białoruskiej w Polsce.

Bibliografia

  • Mironowicz E., Białorusini w Polsce 1944-1949, Warszawa 1993.
  • Pawluczuk W., Światopogląd placówek w zadatkach rozkładu populacyj tradycyjnej, Warszawa 1972.
  • Rabagliati, A., Participation of the German and Belarusian Minorities within the Polish Political System 1989-1999 , Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 2001
  • Sadowski A., Narody rozległe plus małe. Białorusini w Polsce, Kraków 1991.
  • Sadowski A., Pogranicze polsko-białoruskie. Tożsamość mieszkańcow, Białystok 1995.
  • Siegień-Matyjewicz A., Poczucie identyczności narodowej młodzi źródła białoruskiego, Olsztyn 2007.
  • Stepaniuk M. (redy.), Gwary nordowego Podlasia, Bielsk Podlaski-Puchły 2008.
  • Tomaszewski J., Ojczyzna onego ale wręcz Polaków, Warszawa 1985.
  • Wierzbicki M., Polacy dodatkowo Białorusini w zaborze sowieckim. Stosunki polsko-białoruskie na ziemiach północno-orientalnych II RP poniżej niewolą sowiecką 1939–1941, Warszawa 2007.
  • Zaniewska T. (redy.), Białorusini, Warszawa 2010.

Linki powierzchowne

  • Strona „Niwy”, tygodnika Białorusinów w Polsce
  • Miesięcznik „Czasopis”
  • Strona przeważona wskroś Muzeum oraz Ośrodek Kultury Białoruskiej w Hajnówce
  • Strona Związku Młodzieży Białoruskiej
  • Stowarzyszenie AB-BA
  • Centrum Edukacji dodatkowo Promocji Kultury Białoruskiej
  • Afisza.org Wydarzenia kulturalne białoruskiej mniejszości etnicznej
  • Mniejszości narodowe tudzież etniczne w Polsce – stronica MSWiA

Leave a Reply

Kategorie
Linki: